Hər bir müstəqil dövlətin möhkəm təməli, gələcəyə hesablanmış inkişaf strategiyası və hüquqi varlığının əsas təminatı vardır. Bu təməl dövlətin Əsas Qanunu – Konstitusiyadır. Konstitusiya yalnız hüquqi normalar toplusu deyil, dövlətin suverenliyini, xalqın iradəsini, insan hüquq və azadlıqlarını, cəmiyyətin inkişaf istiqamətlərini özündə birləşdirən fundamental sənəddir. Azərbaycan Respublikasının Konstitusiyası da müstəqil dövlətçiliyimizin hüquqi dayağı, milli birliyimizin və demokratik inkişafımızın mühüm təminatıdır.
Azərbaycan Konstitusiyası dəyişməz və donmuş sənəd deyil. Zamanın tələbləri, cəmiyyətin inkişafı və yeni ictimai münasibətlər Əsas Qanunun təkmilləşdirilməsini zəruri edir. Prezident İlham Əliyevin rəhbərliyi dövründə 2002, 2009 və 2016-cı illərdə keçirilmiş referendumlar nəticəsində Konstitusiyaya əlavə və dəyişikliklər edilmişdir. Bu dəyişikliklər dövlət idarəçiliyinin təkmilləşdirilməsi, insan hüquq və azadlıqlarının müdafiə mexanizmlərinin inkişafı, idarəetmədə müasir tələblərin nəzərə alınması baxımından konstitusion prosesin mühüm mərhələlərini təşkil etmişdir. Beləliklə, Ulu Öndər Heydər Əliyevin müəyyən etdiyi hüquqi dövlət quruculuğu xətti Prezident İlham Əliyevin rəhbərliyi ilə yeni dövrün çağırışlarına uyğun şəkildə davam etdirilmişdir.
Konstitusiyanın ən mühüm xüsusiyyətlərindən biri insanı və onun hüquqlarını ali dəyər kimi qəbul etməsidir. Hər bir vətəndaşın yaşamaq, təhsil almaq, əmək fəaliyyəti ilə məşğul olmaq, mülkiyyət sahibi olmaq, fikir və söz azadlığından istifadə etmək, qanun qarşısında bərabər olmaq hüquqları Əsas Qanunla təsbit edilir. Lakin Konstitusiyanın mahiyyətini yalnız hüquqların tanınması ilə məhdudlaşdırmaq olmaz. Hüquq və azadlıqların olduğu yerdə vətəndaş məsuliyyəti də mövcuddur.
Hər bir müstəqil dövlətin siyasi və hüquqi dayaqlarını, idarəçilik sisteminin əsas prinsiplərini, cəmiyyətin inkişaf istiqamətlərini və vətəndaşların hüquq və azadlıqlarını müəyyən edən ali hüquqi sənəd onun Konstitusiyasıdır. Konstitusiya yalnız dövlətin idarə olunmasının hüquqi mexanizmlərini müəyyənləşdirən sənəd deyil, həm də xalqın iradəsini, milli dövlətçilik ənənələrini, suverenlik düşüncəsini və gələcək inkişaf hədəflərini özündə birləşdirən fundamental dəyərdir. Azərbaycan Respublikasının Konstitusiyası da məhz bu xüsusiyyətləri ilə müstəqil dövlətçiliyimizin hüquqi əsasını, milli birliyimizin və demokratik inkişafımızın başlıca təminatını təşkil edir.
Hər il noyabrın 12-də qeyd olunan Konstitusiya Günü Azərbaycan xalqının müstəqil dövlətçilik tarixində mühüm mərhələnin başlanmasını ifadə edir. 1995-ci il noyabrın 12-də ümumxalq səsverməsi – referendum yolu ilə qəbul edilmiş Azərbaycan Respublikasının Konstitusiyası müstəqilliyini bərpa etmiş ölkəmizin demokratik, hüquqi və dünyəvi dövlət quruculuğu istiqamətində inkişafının hüquqi əsaslarını müəyyənləşdirdi. 1995-ci il noyabrın 27-də qüvvəyə minən bu sənəd dövlət hakimiyyətinin təşkili, hakimiyyət qolları arasında səlahiyyət bölgüsü, insan və vətəndaş hüquqlarının müdafiəsi, qanunun aliliyi və cəmiyyətin demokratik əsaslarla inkişafı üçün möhkəm hüquqi baza yaratdı. Prezident İlham Əliyev müstəqil Azərbaycanın Konstitusiyasının əhəmiyyətini qiymətləndirərək onun demokratik, hüquqi və dünyəvi dövlət quruculuğu üçün möhkəm təməl yaratdığını vurğulamışdır. Bu sənədin hazırlanmasında Ümummilli Lider Heydər Əliyevin bilavasitə rəhbərliyi və siyasi iradəsi müasir Azərbaycan dövlətçiliyinin formalaşmasında müstəsna rol oynamışdır.
Azərbaycan Respublikasının Konstitusiyası mahiyyət etibarilə xalq hakimiyyəti prinsipinə əsaslanır. Əsas Qanunda dövlət hakimiyyətinin yeganə mənbəyinin Azərbaycan xalqı olduğu təsbit edilir, dövlətin müstəqilliyinin, suverenliyinin və ərazi bütövlüyünün qorunması ali məqsədlər kimi müəyyənləşdirilir. Konstitusiyada qanunların aliliyi, hakimiyyət bölgüsü, siyasi plüralizm, insan hüquq və azadlıqlarının təmin edilməsi, vətəndaş cəmiyyətinin inkişafı və sosial ədalət prinsipləri öz əksini tapmışdır.
Emin Feyzizadə
YAP Tovuz rayon təşkilatının məsləhətçisi
