Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin İtaliya Respublikası Nazirlər Şurasının sədri Ciorcia Meloninin mayın 4-də Azərbaycana səfəri çərçivəsində mətbuata verdiyi bəyanat iki ölkə münasibətlərinin strateji tərəfdaşlıq müstəvisində formalaşmış yüksək səviyyəsini və geniş əməkdaşlıq spektrini əks etdirir. Bu çıxış ikitərəfli əlaqələrin təkcə siyasi dialoqla məhdudlaşmadığını, həm də iqtisadi, enerji, sənaye və humanitar istiqamətlərdə genişləndiyini ifadə edir. Azərbaycan-İtaliya əlaqələrinin əsas istiqamətlərindən biri energetika sahəsində tərəfdaşlıqdır. İtaliya Azərbaycanın bir nömrəli ticarət tərəfdaşı olmaqla yanaşı, enerji ixracında da aparıcı mövqe tutur. Azərbaycanın ixrac etdiyi təbii qazın əhəmiyyətli hissəsi İtaliya bazarına yönəlir ki, bu da əməkdaşlığın strateji xarakterini gücləndirir. Bu əməkdaşlıq Cənub Qaz Dəhlizi çərçivəsində həyata keçirilir və bu layihənin seqmenti olan Trans-Adriatik Boru Kəməri layihəsinin genişləndirilməsi gələcəkdə enerji tədarükünün artırılması baxımından xüsusi əhəmiyyət daşıyır. İki ölkə arasında iqtisadi münasibətlər yüksək səviyyədədir və ticarət dövriyyəsi təxminən 12 milyard dollar təşkil edir. Azərbaycan və İtaliya arasında iqtisadi əlaqələr yalnız ticarətlə məhdudlaşmır, eyni zamanda qarşılıqlı investisiyalarla da möhkəmlənir. Azərbaycan Dövlət Neft Fondunun İtaliya iqtisadiyyatına təxminən 3 milyard dollarlıq sərmayə yatırması iqtisadi tərəfdaşlığın dayanıqlı və etibarlı əsaslara söykəndiyini təsdiq edir. Bu investisiyalar gələcəkdə yeni layihələr üçün də geniş imkanlar yaradır.
Azərbaycan–İtaliya münasibətləri bu gün strateji tərəfdaşlıqdan daha geniş məzmuna malik, enerji, iqtisadiyyat, sənaye və təhsil sahələrini əhatə edən çoxşaxəli əməkdaşlıq modelidir. Bu əlaqələr qarşılıqlı maraqlara əsaslanaraq gələcəkdə daha da genişlənəcək və regional əməkdaşlıq mühitində mühüm rol oynamağa davam edəcəkdir. Azərbaycan–İtaliya əlaqələrinin ən mühüm istiqamətlərindən biri enerji sahəsidir. İtaliya Azərbaycanın əsas ticarət tərəfdaşı olmaqla yanaşı, enerji ixracında da aparıcı mövqe tutur. 2025-ci ildə Azərbaycanın ixrac etdiyi 25 milyard kubmetr təbii qazın 9,5 milyard kubmetri İtaliya bazarına yönəldilib. Bu əməkdaşlıq Cənub Qaz Dəhlizi çərçivəsində daha da möhkəmlənir. Dəhlizin əsas seqmentlərindən biri olan Trans-Adriatik Boru Kəməri layihəsinin genişləndirilməsi istiqamətində aparılan müzakirələr gələcəkdə enerji tədarükünün daha da artırılmasına xidmət edir.
İkitərəfli münasibətlərin mühüm istiqamətlərindən biri də təhsil sahəsidir. İtaliya-Azərbaycan Universiteti bu əməkdaşlığın təntənəsinə çevrilib. Bu ali məktəb gələcəkdə yüksək ixtisaslı kadrların hazırlanmasına və iki xalq arasında humanitar əlaqələrin möhkəmlənməsinə xidmət edəcəkdir. Universitet çərçivəsində həyata keçirilən akademik proqramlar və mübadilə imkanları tələbələrin beynəlxalq təcrübə qazanmasına geniş şərait yaradır. Bu gün Azərbaycan və İtaliya arasındakı münasibətlər sadəcə iki dövlətin maraqlarını deyil, həm də regionun sabitliyini və enerji arxitekturasını qoruyan bir mexanizmdir. Azərbaycan Respublikası ilə İtaliya Respublikası arasında münasibətlər qarşılıqlı hörmət və əməkdaşlıq prinsiplərinə əsaslanaraq dinamik şəkildə inkişaf edir və gələcəkdə daha da genişlənəcəyi gözlənilir. 4 may 2026-cı il tarixində reallaşan yüksək səviyyəli rəsmi səfər və verilən bəyanatlar bir daha təsdiq edir ki, bu tərəfdaşlıq yeni və daha dinamik bir mərhələyə qədəm qoyur.
Emin Feyzizadə
YAP Tovuz rayon təşkilatının məsləhətçisi
