İnformasiya əsrində yaşadığımız bir dövrdə jurnalistin üzərinə düşən məsuliyyət əvvəlki dövrlərlə müqayisədə daha da artmışdır. Xəbərin saniyələr ərzində milyonlarla insana çatdığı müasir dünyada hər bir söz, hər bir cümlə ictimai rəyin formalaşmasına, insanların düşüncəsinə və cəmiyyətin gələcəyinə təsir göstərir. Belə bir şəraitdə jurnalistin ən böyük dayağı nə texnologiya, nə yüksək vəzifə, nə də məşhurluqdur. Onun ən böyük dayağı və məsuliyyəti həqiqət qarşısında vicdanıdır.
Jurnalistika sadəcə peşə deyil, cəmiyyət qarşısında daşıdığı mənəvi öhdəliklə seçilən müqəddəs missiyadır. Jurnalist hadisələri olduğu kimi görməli, araşdırmalı və cəmiyyətə olduğu kimi çatdırmalıdır. Əgər bu missiya vicdanla yerinə yetirilərsə, media cəmiyyətin etibarlı informasiya mənbəyinə çevrilər. Əks halda, yanlış məlumatlar, əsassız iddialar və qərəzli yanaşmalar insanların inamını sarsıda bilər.
Vicdan jurnalistin görünməyən, lakin ən güclü peşə prinsipidir. Qanunlar, peşə etikası və redaksiya qaydaları mühüm əhəmiyyət daşısa da, insanın daxili məsuliyyət hissini heç nə əvəz edə bilməz. Məhz vicdan jurnalistə xəbər verir ki, dəqiqləşdirilməmiş məlumatı yaymaq olmaz, şəxsi maraqlar həqiqətin önünə keçməməlidir və hər yazının arxasında insan taleyi dayana bilər.
Bu gün informasiya məkanında sürət əsas meyarlardan birinə çevrilib. Bir çox hallarda xəbəri ilk paylaşmaq uğrunda yarış müşahidə olunur. Lakin peşəkar jurnalist bilir ki, operativlik həqiqət hesabına qazanılmamalıdır. Gec yayımlanan, lakin doğru xəbər, tez yayılan yanlış məlumatdan qat-qat dəyərlidir. Çünki səhv informasiya təkcə bir insanın deyil, bütöv cəmiyyətin düşüncəsinə və qərarlarına təsir edə bilər.
Jurnalistin vicdanı xüsusilə həssas mövzuların işıqlandırılmasında özünü göstərir. Şəhid ailələri, qazilər, uşaqlar, sosial problemlər, təbii fəlakətlər və faciələr haqqında yazarkən hər söz böyük diqqətlə seçilməlidir. Sensasiya naminə insanların ağrı-acısından istifadə etmək jurnalistikanın prinsiplərinə ziddir. Əsl jurnalist reytinq deyil, həqiqət və insan ləyaqəti naminə çalışır.
Azərbaycan jurnalistikası da öz tarixi ərzində həqiqət uğrunda çalışan, peşəsinə vicdanla yanaşan çoxsaylı qələm sahibləri yetişdirib. Onların fəaliyyəti göstərir ki, jurnalistin əsas silahı qələmi, ən böyük sərvəti isə qazandığı etimaddır. Oxucu etibarı illərlə formalaşır, lakin bir yanlış addımla itirilə bilər. Buna görə də vicdanlı jurnalist hər yazısına öz imzası qədər öz məsuliyyətini də əlavə edir.
Müasir texnologiyalar, sosial şəbəkələr və süni intellekt informasiyanın hazırlanması və yayılmasını asanlaşdırsa da, həqiqəti seçmək, faktı yoxlamaq və obyektiv mövqe ortaya qoymaq yenə də insanın vicdanından asılıdır. Heç bir texnologiya jurnalistin mənəvi məsuliyyətini əvəz edə bilməz.
Cəmiyyət də vicdanlı jurnalistikaya hər zamankından daha çox ehtiyac duyur. İnsanlar etibarlı, yoxlanılmış və obyektiv məlumat almaq istəyirlər. Bu etimadı doğrultmaq isə yalnız peşəsinə sadiq, milli maraqları, dövlətçiliyi və insan dəyərlərini üstün tutan jurnalistlərin öhdəsindən gələ biləcəyi bir vəzifədir.
Jurnalistikanın mahiyyəti xəbəri sadəcə çatdırmaq deyil, həqiqəti qorumaqdır. Həqiqət isə yalnız vicdanın işığında öz dəyərini tapır. Buna görə də jurnalistin ən böyük məsuliyyəti redaksiya qarşısında, oxucu qarşısında və ya cəmiyyət qarşısında deyil, ilk növbədə həqiqət qarşısında öz vicdanı qarşısındadır. Vicdanını qoruyan jurnalist həqiqəti qoruyur, həqiqəti qoruyan jurnalist isə cəmiyyətin etimadını və gələcəyini qorumuş olur.
